طرز تهیه شیرینی قطاب یزد ؛ دستور پخت خانگی با طعم قنادی

کمتر کسی را می‌توان یافت که نام شیرینی قطاب یزد را نشنیده باشد و یا طعم دلپذیر آن را دوست نداشته باشد! یزدی‌ها در کنار هنر و صنایع دستی زیبایی که دارند، در شیرینی‌پزی نیز استادانی چیره‌دست هستند و آوازه‌ی طعم و عطر شیرینی‌های خوشمزه‌شان فرسنگ‌ها و حتی قاره‌ها را پیموده است. قطاب اگرچه جزء جدا نشدنی از سوغات یزد به شمار میرود، یکی از خوش‌طعم‌ترین و در عین حال مقوی‌ترین شیرینی‌های اصیل ایرانی است. که طعم شیرین آن به همراه یک چای تازه‌دم، هر عصر جمعه‌ای را دلپذیر می‌سازد. اگر چه ممکن است در ظاهر طرز پخت قطاب یزد دشوار به نظر برسد، اما درست کردن آن اصلا دشوار نیست و چنانچه طبق دستور پیش بروید، می‌توانید شیرینی‌هایی لذیذ و خوش عطر و طعمی را برای خود و خانواده‌تان تهیه نمایید. در ادامه با دستور پخت قطاب به روش یزدی‌ها همراه ما باشید:

مواد لازم برای تهیه قطاب یزد

مواد لازم برای تهیه‌ی خمیر قطاب 

طرز تهیه شیرینی آسان

مواد لازم برای درون قطاب یزدی

مواد درون قطاب یزد، بسته به سلایق مختلف، از مغزی‌جات متنوعی تشکیل شده است. برای تهیه‌ی این شیرینی با طعم‌های مختلف می‌توانید درون آن را با مواد مختلفی پر کنید تا طعم‌های متفاوتی را تجربه کنید. گردو، بادام، پسته، پودر نارگیل، دارچین و … از موادی هستند که می‌توانید در بین این شیرینی یزدی قرار دهید.

 ما در زیر، دو نمونه از مواد درون قطاب یزد را که بیشتر رایج هستند، به شما معرفی می‌کنیم:

شیرینی یزدی

طرز تهیه شیرینی قطاب یزدی

تهیه قطاب به روش یزدی‌ها، سه مرحله دارد!

مرحله اول:

تهیه خمیر قطاب

• در اولین گام، باید ماست را برای این شیرینی یزدی خوشمزه آماده کنید. ماست را در یک ظرف مناسب بریزید و سپس بیکینگ پودر را به آن بیفزاید. اجازه دهید که بیکینگ پودر ماست را عمل آورد.

• در گام دوم، روغن یا کره به دمای محیط رسیده به همراه زرده‌ی تخم‌مرغ را در یک ظرف نسبتا بزرگ هم بزنید تا زمانی که تخم مرغ از لختگی خارج شود و کاملا مواد در هم ترکیب شوند. از همزن دستی یا چنگال برای مخلوط کردن استفاده کنید. نیازی به همزن برقی نیست!

• ماست عمل آمده را به ترکیب روغن و زرده‌ی تخم مرغ اضافه کنید.

• در گام بعدی، لازم است آرد( و در صورت تمایل یک قاشق پودر قند) را الک کنید تا آرد سبک شود. پس از آن که آرد را خوب الک کردید، طی چند مرحله به مایع اضافه کنید. ممکن است مقدار آرد برای خمیر زیاد باشد؛ به همین دلیل آرد را کم کم به مواد اضافه کنید. اضافه کردن یکباره آرد، باعث گلوله شدن و سفت شدن مواد می‌شود.

• خمیر را ورز دهید تا نرم و لطیف شود و به دست نچسبد. این خمیر نیاز به ورز دادن زیاد یا استفاده از خمیرزن برقی ندارد. خمیر را پس از آماده شدن، درون کیسه فریزر قرار دهید و به مدت 1 تا 2 ساعت درون یخچال قرار دهید تا استراحت کند. می‌توانید خمیر را به مدت کوتاه‌تری، نیم تا یک ساعت، در دمای محیط استراحت دهید.

مرحله دوم:

تهیه مواد میانی قطاب یزد و قرار دادن آن درون خمیر

• برای تهیه‌ی مواد درون قطاب، مغز‌های آسیاب شده به همراه پودر قند یا پودر شکر را مخلوط کنید و سپس گلاب را تا حدی که مواد را نرم و خمیری سازد، به آن اضافه شود. بهتر است هل را همان لحظه آسیاب کنید تا عطر آن بیشتر باشد. از نکات بسیار مهم، که در کیفیت قطاب‌ها نقش دارد، میزان گلاب است. بهتر است گلاب را قاشق قاشق اضافه کنید تا حدی که مواد جمع شوند و حالتی خمیری شکل به دست آورند. چنانچه میزان گلاب زیاد باشد، گلاب حین سرخ شدن تبخیر شده و باعث ترک خوردن شیرینی می‌شود. بنابراین از ریختن مقدار زیاد گلاب اجتناب کنید و در حدی گلاب بریزید که مواد به یکدیگر بچسبند و انسجام داشته باشند.

• پس از یک تا دو ساعت که خمیر استراحت کرد، آن را از یخچال خارج سازید و با وردنه صاف و نازک کنید و سپس به شکل گرد قالب بزنید. اگر قالب یا کاتر گرد ندارید، می‌توانید به اندازه‌ی یک گردو از خمیر بردارید و آن را در دستتان گرد و صاف کنید. برای راحتی کار می‌توانید از کمی آرد برای نچسبیدن خمیر به دستتان استفاده کنید.

• مغزیجات میانی را به اندازه‌ی یک فندق گرد کنید و درون خمیر قرار دهید و سپس خمیر را بپیچید و به شکل گرد در آورید. نکته‌ی مهم این است که شیرینی‌ها کاملا باید بسته باشد و هیچ درزی از خمیر باز نباشد.

• قطاب‌ها پس از پیچیده شدن باید در هوای سرد باشند تا روغن پس ندهند. بهتر است آن‌ها را در یخچال قرار دهید.

طرز تهیه قطاب

مرحله سوم:

سرخ کردن قطاب یا قرار دادن آن در فر و تزیین آن

قطاب یزد را می‌تواند هم در روغن سرخ شود و هم در فر قرار دهید تا آماده شود. اگر قصد دارید شیرینی را در فر قرار دهید، لازم است فر را از قبل، با دمای 180 درجه به مدت 20 دقیقه داغ کنید. بر روی سینی فر، روغن جامد بمالید یا کاغذ روغنی پهن کنید. شیرینی‌های پیچیده شده را از یخچال خارج کنید و بر روی سینی فر بچینید. سپس سینی را به مدت 15 تا 20 دقیقه درون فر قرار دهید. پس از آنکه روی شیرینی‌ها طلایی شد، آن‌ها را از فر خارج کنید.

هنگامی که شیرینی‌ها داغ هستند از دست زدن یا برداشتن آن‌ها از سینی اجتناب شود و اجازه دهید آن‌ها کاملا سرد و خنک شود، سپس آن را از توی سینی جدا کرده و درون پودر قند بغلتانید.

چنانچه قصد دارید قطاب‌ها را در روغن سرخ شود:

• قابلمه یا ماهی‌تابه‌ی تو گودی را روی شعله‌ی گاز قرار دهید و درون آن را روغن بریزید. شعله را کم کنید اما اجازه دهید روغن کاملا داغ شود. پس از داغ شدن روغن، چند عدد قطاب پیچیده شده را درون روغن بیندازید. روغن باید سطح شیرینی‌ها را بپوشاند تا دو طرف آن کاملا در روغن سرخ شوند. نباید اجازه دهید شیرینی‌ها خیلی در روغن بماند زیرا به سرعت می‌سوزند و بوی سوختگی می‌گیرند. شیرینی‌ها حین سرخ شدن در روغن، نباید با همدیگر برخورد داشته باشند و به یکدیگر بچسبند.

• پس از سرخ شدن هر قطاب، آن را از روغن خارج کنید و بر روی توری روغن‌گیر یا صافی فلزی قرار دهید تا روغن آن خارج شود و سبک شود.

•  قطاب‌ها را روی هم انباشته نکنید زیرا ممکن است خمیر شوند. هریک از آن‌ها را به طور جداگانه بر روی توری روغن‌گیر قرار دهید و اجازه دهید کاملا سرد شوند.

• پس از سرد شدن کامل قطاب‌‌ها، پودر قند را بر روی آن‌ها الک شود یا درون پودر قند بغلتانید. برای الک کردن پودر قند، حتما باید شیرینی‌ها به طور کامل سرد شده باشد. چنانچه کامل سرد نشده باشند و شما پودر قند را الک کنید، مقدار زیادی شکر جذب می‌کند و علاوه بر شیرین شدن بیش از اندازه، شیرینی شما خمیر خواهد شد.

• در انتها، قطاب‌ها را با پودر گل محمدی یا پودر پسته تزیین کنید.

دستور پخت شیرینی

بیشتر بخوانید: طرز تهیه حاجی بادام یزدی به روش آسان و سنتی

نکات مهم در تهیه‌ی قطاب یزد

همان طور که اشاره شد، مواد درون قطاب می‌تواند متنوع باشد. پیشنهاد می‌دهیم از مواد مختلفی استفاده شود تا شیرینی‌ یزدی با طعم‌های مجزا داشته باشید. به عنوان مثال، قطاب گردو و دارچین، قطاب بادام و گردو، قطاب بادام و نارگیل و …

• مقدار آرد ممکن است کمی بیشتر یا کمی کمتر از میزان بیان شده باشد که این موضوع وابسته به کیفیت مواد و قدرت جذب آن است. به همین دلیل مهم است که آرد را به تدریج به مواد اضافه شود تا مقدار آن مناسب باشد. زیاد بودن آرد باعث می‌شود قطاب‌ها خشک و سفت باشند. چنانچه میزان آرد هم کم باشد، خمیر پف نمی‌کند و ممکن است حین سرخ شدن، سوراخ شود.

• خمیر در مدل شیرینی قطاب یزد نباید زیاد ورز بخورد. زیاد ورز دادن خمیر باعث می‌شود خمیر به روغن بیفتد و کیفیت آن نزول پیدا کند. همین قدر که خمیر به دست نچسبند و نرم و لطیف باشد، کافی است.

• خمیر بهتر است در یخچال باشد تا کره آن ذوب نشده و به روغن نیفتد.

• از شیرین بودن ماست اطمینان حاصل کنید. چنانچه طعم ماست به ترشی بزند، طعم این شیرینی یزدی ناخوشایند خواهد بود.

• قطاب‌ها را در حرارت ملایم روغن سرخ کنید. چنانچه حرارت بالا باشد، درون آن خام می‌ماند و شیرینی یزدی شما خشک و خشن می‌شود. البته میزان حرارت نباید خیلی هم کم باشد.

بیشتر بخوانید: طرز تهیه باقلوا یزدی

قطاب یزدی

در نهایت

• هنگامی که شیرینی کاملا سرد شد، آن را در پودر قند بغلتانید. اگر قطاب گرم باشد، پودر قند باعث خمیری شدن آن می‌شود.

• هنگام باز کردن خمیر مراقب باشید، خمیر بدون حباب باشد. وجود حباب هوا درون خمیر، باعث می‌شود توپک حین سرخ شدن، ترک بردارد.

• از سرخ کردن قطاب‌ها در روغن مانده و تیره رنگ اجتناب کنید تا رنگ آن‌ها عوض نشود.

• میزان شیرین بودن قطاب‌ها وابسته به مقدار پودر قندی است که روی آن یا مایع درونی می‌ریزید. اگر تمایل دارید شیرینی‌تان خیلی شیرین باشد، آن‌ها را کاملا درون پودر قند بغلتانید.

• شیرینی قطاب یزد، ماندگاری بالایی ندارد و بهتر است برای مصرف کوتاه مدت آن را بپزید.

سخن پایانی

شیرینی قطاب یزدی طعم بسیار دلچسب و خوشمزه‌ای دارد و طبع آن به دلیل وجود مغزی‌جاتی مثل گردو، دارچین و هل گرم است. همانطور که مشاهده کردید، روش تهیه این شیرینی یزدی بسیار ساده است؛ خصوصا اگر آن را در فر قرار دهید، کار شما برای پخت و طبخ این شیرینی بسیار آسان‌تر خواهد بود. با یک یا دو بار پختن این شیرینی، روش کار و اصولی که در طعم و مزه‌ی آن نقش دارد، دستتان می‌آید و قادر خواهید بود شیرینی‌های خوش‌طعم‌تری آماده کنید. 

قطاب یزد، شیرینی بسیار اصیل با قدمت چندین هزار سال و در عین حال بسیار مقوی است. از این شیرینی یزدی لذیذ می‌توانید برای عید نوروز یا مناسبت‌های دیگر سال آن‌ها را در ظروف سنتی زیبای ایرانی مانند بشقاب میناکاری، فیروزه کوبی و … سرو کنید تا یک سفره اصیل ایرانی بسازید.