شب یلدا یکی از آیین‌های باستانی ما ایرانیان است که قدمت هزاران ساله دارد. یلدا هم مانند سایر آیین‌های ایرانی رسم و رسومات خاصی دارد. مثل برد‌ن هدیه یلدا برای عروس یا تهیه‌ی خوراکی‌های مخصوص شب یلدا یا خواند‌ن دیوان حافظ و … .

شب یلدا، شب تولد مهر، فرشته‌ی پیمان و دوستی‌ و نمادی از خورشید، رویداد بسیار مهمی در آیین میترایی است.

آیین میترایی یکی از قدیمی‌ترین ادیان ایرانی است که بر پایه پرستش مهر و میترا بنا شد‌ه.

یلدا که بلندترین شب سال محسوب می‌شود، نقطه‌ی آغاز انقلاب زمستانی در نیمکره‌ی شمالی است. تاریخچه شب یلدا با همین اتفاق نجومی بهانه‌ای‌ست برای دورهمی‌های خانوادگی، شب‌نشینی و دید و بازدیدهای فامیلی. که البته امروز به دلایل زیادی از جمله مشکلات اقتصادی و تغییرات سبک زندگی خانواده‌ها، خیلی کمتر از گذشته رواج دارند.

از روزگار قدیم رسم بر آن بوده که خانواده‌های تازه عروس و دامادها اولین یلدای بعد از ازدواج را کنار هم جشن بگیرند و بلندترین شب سال را کنار یکدیگر بگذرانند.

یلدایی عروس

یلدایی عروس

رسم و رسوم شب یلدا برای عروس و داماد

در اولین یلدای پس از ازدواج یا عقد، خانواده‌ی داماد به خانه‌ی پدری عروس می‌روند و هدایایی برای نوعروس خود تدارک می‌بینند.

خانواده عروس نیز وظیفه میزبانی و پذیرایی از خانواده داماد را دارند. البته ممکن است بنا به رسم خانواده‌ها، از طرف خانواده عروس نیز هدایایی به داماد تقدیم شود.

در هر حال هر دو خانواده تلاش می‌کنند تا بهترین خدمت‌رسانی را به یکدیگر کنند. آن‌ها سعی می‌کنند هر چه بیشتر احترام و علاقه‌ی متقابل خود را به هم نشان دهند.

رسم و رسومات مربوط به عروس و داماد در شب یلدا در هر شهر و روستایی رنگ و بوی متفاوتی به خود می‌گیرد و هر منطقه از هدایا گرفته تا تزئین آن‌ها سنت‌های مخصوص خود را دارد.

اما به طور معمول خانواده داماد با سینی‌های بزرگی بر سر که هدیه‌های عروس روی آن‌ها گذاشته می‌شود، هنگام غروب به خانه عروس می‌روند و این هدیه‌ها را تقدیم خانواده عروس می‌کنند و تا پاسی از شب به شب‌نشینی و گپ و گفت و جشن و شادی می‌پردازند.

در بعضی مناطق نیز خانواده داماد برای خانواده عروس خرجی می‌فرستند که شامل میوه و خوراکی‌های مختلف است.

خانواده عروس نیز جدا از خرجی‌ای که خانواده داماد فرستاده، تلاش می‌کند بهترین پذیرایی را از خانواده داماد کرده و ارزش و احترامی که برای آن‌ها قائل است را اینگونه نشان دهد.

 

بیشتر بخوانید: شب یلدا برای داماد چی بگیریم؟ لیست هدایا شب چله

شب یلدا عروس

شب یلدا عروس

هدیه شب یلدا برای عروس

یکی از سنت‌های قدیمی ایرانیان در شب یلدا طبق کشی بود که امروز هم کم و بیش در برخی مناطق ایران مرسوم است.

خانواده داماد طبق‌ها را روی سر می‌گذاشتند و هنگام غروب شب یلدا و یا شب قبل از یلدا به خانه پدری عروس می‌بردند.

هر چه تعداد طبق‌ها بیشتر می‌بود عزت و احترام بیشتری به خانواده داماد و به تبع آن به خانواده عروس می‌داد.

هر طبق مختص به یکی از هدایا بود. برای مثال یک طبق شامل شیرینی و شکلات می‌شد. در آن یکی کله قند و در دیگری طلا یا لباس و پارچه بود.

 

بیشتر بخوانید: تزیین سفره شب یلدا – ایده‌های شب چله

هدیه یلدایی

هدیه یلدایی

تزئین سینی‌ها و طبق‌ها نیز نشانه‌ی دیگری از احترام خانواده داماد به عروس‌شان بود. خانواده داماد تلاش می‌کردند هدایا را به بهترین شکل تزئین کنند و مناسب‌ترین و زیباترین کادوها را به عروس خود بدهند.

آن‌ها هدیه‌های خود را با پارچه و روبان قرمز یا نارنجی که رنگی شاد و گرم است، تزئین می‌کردند و با توجه به جزئیات دل عروس خود را بیشتر از قبل به دست می‌آوردند.

امروز اما این رسم و رسومات عین به عین مثل گذشته برگذار نمی‌شوند اما با تغییرات کوچک و بزرگی هنوز بخش مهمی از هویت ما ایرانی‌ها هستند.

این سنت‌ها با همین تغییرات نیز هنوز می‌توانند کارکردی مثل قبل داشته باشند و باعث نزدیکی و صمیمت خانواده‌ها شوند.

هر چند که امروز با ترویج فرهنگ مادی‌گرایی و توجه بیش از حد به مادیات ممکن است چهره‌ی این رسم و رسومات خراب شود و معنی دیگری به خود بگیرد اما ما باید تلاش کنیم از مسیر اصلی این سنت‌ها منحرف نشویم و آن را به شکل درستی به نسل بعد از خود منتقل کنیم.

هدیه یلدایی

هدیه یلدایی

لیست هدیا یلدایی عروس

به طور کلی می‌توانیم هدایای یلدایی عروس را به دو دسته سنتی و امروزی تقسیم کنیم.

گروهی از این هدایا از گذشته تا امروز پای ثابت طبق‌ها و سینی‌ها و خوانچه‌های خانواده‌ی داماد بودند و بخشی از سنت و آیین‌های شب یلدا محسوب می‌شوند.

دسته‌ی دیگر اما شامل هدیه‌هایی است که در گذشته وجود نداشته و حالا خانواده‌ها با توجه از شناختی که نسبت به یکدیگر دارند آن‌ها را تهیه می‌کنند. هدایای شما به عروس‌تان می‌تواند شامل یک یا ترکیبی از هر دو نوع سنتی و امروزی باشد و با یک تزئین مناسب علاقه و احترام شما به او را نشان دهد.

هدیه یلدا برای عروس

هدیه یلدا برای عروس

هدایای سنتی شب یلدا برای عروس

  • میوه‌های تزئین شده مثل هندوانه و کدوتنبل
  • کله قند تزئین شده
  • آجیل تزئین شده
  • شیرینی و نقل و نبات
  • پول یا طلا و جواهر
  • پارچه
  • لباس زمستانی

معمولا این لیست هدایا با کمی تغییرات به خاطر جغرافیا و گذر زمان و وضع اقتصادی خانواده‌ها به شکل ثابتی از گذشته‌های دور تا امروز سینه به سینه چرخید‌ه و بخشی از فرهنگ ما ایرانی‌ها شد‌ه.

همانطور که پیش‌تر هم گفتیم تهیه‌ی این هدایا یک بخش ماجرا و تزئین و چیدمان آن‌ها بخش دیگری از داستان کادوی یلدایی عروس است.

برای چیدمان هدایای خود باید به تمی که انتخاب می‌کنید دقت کنید. مثلا اگر از تم سنتی برای تزئین و چیدمان هدایا استفاده می‌کنید باید این تم را در آرایش آجیل‌ها، میوه‌آرایی، انتخاب پارچه و باقی جزئیات رعایت کنید تا پکیج یک‌دست و زیبایی برای هدیه به دست بیاید.

اگر هم تزئینات امروزی و مدرن را برای هدایای خود انتخاب می‌کنید، دقیقا باید همین توجه را به خرج دهید و در کلیات و جزییات این تم را به نمایش بگذارید.

شما می‌توانید با کمی کنجکاوی و تیزهوشی به شناخت خوبی از سلیقه‌ی عروس‌تان برسید. و با انتخاب درست و تزئین مناسب، او و خانواده‌اش را شگفت‌زده کنید و میزان علاقه‌ی خود به نوعروس‌تان را نشان دهید.

 

بیشتر بخوانید: سفره هفت سین و تاریخچه نمادهای هفتگانه

هدیه برای عروس

هدیه برای عروس

اما هدف از هدیه یلدایی عروس چیست؟

نکته‌ی پراهمیت در برگذاری این رسم و رسومات همین نزدیکی و آشنایی بیشتر خانواده‌ها با یکدیگر است. که وقتی با شبی مثل شب یلدا همزمان می‌شود، لطف و صفای دوچندانی دارد.

هر چند که این هدیه دادن‌ها و هدیه گرفتن‌ها نشانه‌ای از احترام و علاقه‌ی خانواده‌ها به یکدیگر است اما چیزی که مهم است کمیت و کیفیت هدایا نیست. بلکه کیفیت روابط آدم‌ها و کنار هم بودن آن‌هاست که اهمیت دارد. هر چند که این حرف‌ها حالا بیشتر شبیه به شعار است اما انکار همین حرف‌های شبیه به شعار نیز کار ساده‌ای نیست.

پس بیایید اجازه ندهیم این چیزها در حد شعار باقی بماند. ما باید تلاش کنیم از این سنت‌ها در جهت بالا برد‌ن کیفیت روابط خودمان استفاده کنیم و این را به فرزندان خودمان نیز بیاموزیم.